ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Τομέας: Ψυχικής Υγείας & Επιστημών Συμπεριφοράς

Εργαστήριο: Εργαστήριο για την Ψυχική Υγεία Επαγγελματιών Υγείας

Διευθύντρια: Αντωνία Πασχάλη, Καθηγήτρια Ψυχολογίας της Υγείας, National Delegate for Greece, EHPS https://ehps.net/national-delegates/greece/

Υπεύθυνη Επικοινωνίας: Αντωνία Πασχάλη

Τηλ: 210-746-1488

Email: anpascha[at]nurs[dot]uoa[dot]gr

Αίθουσα/Κτήριο: Παπαδιαμαντοπούλου 123, Γουδή 11527, Αθήνα.

Γενικά Στοιχεία

Το «Εργαστήριο Ψυχοπαθολογίας και Νευροψυχολογίας» ιδρύθηκε το 1996 (ΦΕΚ:195/24.8.1996). Το «Εργαστήριο για την Ψυχική Υγεία Επαγγελματιών Υγείας» αποτελεί μετονομασία του «Εργαστηρίου Ψυχοπαθολογίας και Νευροψυχολογίας» με ΦΕΚ απόφασης (2350/ Β/16.06.2020).

Στόχος του Εργαστηρίου είναι να συμβάλλει στην έρευνα, επιμόρφωση και παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών ψυχικής υγείας σε επαγγελματίες της υγείας (όπως, νοσηλευτές, ιατρούς, ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς που φροντίζουν ασθενείς) ή/και διασώστες που παρεμβαίνουν σε μαζικές καταστροφές, με στόχο την πρόληψη και αντιμετώπιση του στρες, την ανάπτυξη αποτελεσματικής επικοινωνίας στον χώρο εργασίας και την καλλιέργεια της ψυχικής τους ανθεκτικότητας.

Σκοποί του Εργαστηρίου

Εκπαίδευση σε θέματα που αφορούν στην ψυχική υγεία και ενδυνάμωση των εργαζομένων στο χώρο της υγείας.
Εκπόνηση ερευνητικών προγραμμάτων σε θέματα ψυχικής υγείας που αφορούν τους επαγγελματίες υγείας και τις σχέσεις που αναπτύσσουν με άτομα στα οποία παρέχουν τις υπηρεσίες τους.
Παροχή συμβουλευτικών και ψυχολογικών υπηρεσιών σε επαγγελματίες υγείας, ομάδες και φορείς υγείας.

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ

Το Εργαστήριο αναπτύσσει δραστηριότητες στους ακόλουθους τομείς:

1. Εκπαιδευτικές δραστηριότητες

Οι δραστηριότητες του Εργαστηρίου συμβάλλουν στον εμπλουτισμό των γνώσεων φοιτητών στα ακόλουθα μαθήματα:

Προπτυχιακά μαθήματα

Ψυχολογία στον χώρο της Υγείας
Εισαγωγή στην Ψυχολογία
Δεξιότητες Επικοινωνίας
Διασυνδετική Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας
Κοινωνιολογία της Υγείας

Μεταπτυχιακά μαθήματα

Επικοινωνία και Διαπροσωπικές Σχέσεις
Αρρώστια, Θάνατος Πένθος
Ψυχοκοινωνική στήριξη προσφύγων
Παιδιατρική Ανακουφιστική Φροντίδα
Διεπιστημονική συνεργασία και διαχείριση του στρες στην ομάδα φροντίδας
Βραχείες Ψυχοκοινωνικές Παρεμβάσεις
Ψυχοθεραπείες
Στρατηγικές Διεπιστημονικής Συνεργασίας και Επικοινωνίας Παιδιών και Γονέων

2. Διεξαγωγή έρευνας

Η έρευνα που διεξάγεται στο Εργαστήριο περιλαμβάνουν, χωρίς να περιορίζονται, στις ακόλουθες θεματικές:

Επιπτώσεις της φροντίδας ασθενών με οξέα, χρόνια και απειλητικά για τη ζωή προβλήματα υγείας στην ψυχική υγεία των επαγγελματιών υγείας
Επιπτώσεις των εργασιακών απαιτήσεων και εργασιακών πόρων στην ψυχική υγεία των εργαζομένων και στην ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών
Βιολογικοί παράγοντες που σχετίζονται με το στρες
Ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις πανδημιών στην ψυχική υγεία των επαγγελματιών υγείας
Επικοινωνία και εποικοδομητικές σχέσεις ασθενών, συγγενών και μελών προσωπικού υγείας
Επίδραση διαφορετικών τύπων ηγεσίας στη λειτουργικότητα ομάδων υγείας και στην εργασιακή ικανοποίηση των μελών τους
Οργανωσιακή κουλτούρα και ψυχική υγεία επαγγελματιών υγείας

Στις ερευνητικές δραστηριότητες του Εργαστήριου περιλαμβάνονται:

2.1. Διεξαγωγή και συμμετοχή σε ερευνητικά προγράμματα.

2.2. Δημοσιεύσεις σχετικών άρθρων και παρουσιάσεων σε συνέδρια

2.3. Συνεργασία κάθε μορφής με κέντρα ερευνών και ακαδημαϊκά ιδρύματα της ημεδαπής και αλλοδαπής εφόσον οι στόχοι των κέντρων και ακαδημαϊκών αυτών ιδρυμάτων συμπίπτουν, συμβαδίζουν ή αλληλοσυμπληρώνονται με εκείνους του Εργαστηρίου.

3. Συμβουλευτικές Δραστηριότητες

Οι δραστηριότητες αυτές περιλαμβάνουν:

3.1. Εποπτεία επαγγελματιών υγείας και αποφοίτων του Τμήματος Νοσηλευτικής

3.2. Συμβουλευτική σε διοικητικά στελέχη οργανισμών και υπηρεσιών υγείας, σχετικά με θέματα ψυχικής υγείας του προσωπικού υγείας που παρέχει φροντίδα σε ασθενείς, οικογένειες καθώς και κοινότητες που έχουν πληγεί από καταστροφές.

Συνεργαζόμενα Μέλη ΔΕΠ (2024-2026)

Δανάη Παπαδάτου, Ομότιμη Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας, Τμήμα Νοσηλευτικής, ΕΚΠΑ.
Ευάγγελος Καραδήμας, Καθηγητής Κλινικής Ψυχολογίας της Υγείας, Τμήμα Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης.
Βασίλης Βασιλείου, Λέκτορας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Λονδίνου, Μεγάλη Βρετανία

Eκπαιδευτικές Δραστηριότητες Εργαστηρίου

Ιανουάριος – Απρίλιος 2016

Σεμινάριο «Εισαγωγικές Γνώσεις στην Ποιοτική Έρευνα»

Σε συνεργασία με την Εταιρεία Νοσηλευτικών Σπουδών

Σεπτέμβριος 2016 – Ιανουάριος 2017

Σεμινάριο «Εφαρμογές Ποιοτικής Έρευνας στο χώρο της Υγείας»

Σε συνεργασία με την Εταιρεία Νοσηλευτικών Σπουδών

Σεπτέμβριος 2017 – Δεκέμβριος 2018

Συμβολή στη ανάπτυξη και συγγραφή επιμορφωτικών εντύπων για τη στήριξη ανήλικων προσφύγων και μεταναστών. Σε συνεργασία με την «Μέριμνα», αστική μη κερδοσκοπική εταιρία για τη φροντίδα παιδιών και οικογενειών στην αρρώστια και το θάνατο και UNICEF (https://merimna.org.gr/vivliothiki/egxeiridia-entypa-ekdoseis/#stirixi-asynodeytwn-anilikwn-prosfygwn)

1. Ψυχοκοινωνική στήριξη παιδιών και οικογενειών που παίρνουν τους δρόμους της προσφυγιάς-(2018)
2. Καλές πρακτικές για τη διαχείριση του στρες όσων εργάζονται σε κέντρα φιλοξενίας για ασυνόδευτους ανήλικους πρόσφυγες και μετανάστες-(2019)
3. Καλές πρακτικές πρόληψης και αντιμετώπισης αυτοτραυματισμού σε ασυνόδευτους ανήλικους πρόσφυγες και μετανάστες -(2019)
4. Καλές πρακτικές πρόληψης και αντιμετώπισης βίας και συγκρούσεων σε ασυνόδευτους ανήλικους πρόσφυγες και μετανάστες (2019)

Σεμινάριο «Στρες και η Διαχείρισή του», στελέχη και διασώστες του Εθνικού Κέντρου Άμεσης Βοήθειας (ΕΚΑΒ), (2019)

Εργαστήριο: «Διαχείριση Στρες & Τεχνικές Χαλάρωσης» για φοιτητές/τριες Νοσηλευτικής, Τμήμα Νοσηλευτικής, (ΕΚΠΑ), (Απρίλιος 2025)

Εκπαίδευση προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών υπό μορφή βιωματικού εργαστηρίου στη μέθοδο της Ψυχοεκπαίδευσης για την αντιμετώπιση χρόνιων παθήσεων και στην εφαρμογή της στην ψυχοεκπαίδευση ασθενών και των οικογενειών τους, καθώς και στην τεχνική της Συνέντευξης Κινητοποίησης (Motivational Interviewing), (2020–σήμερα).

Κλινικές Δραστηριότητες Εργαστηρίου

Ομάδες στήριξης για τη διαχείριση του στρες διάρκειας 2 μηνών σε διοικητικούς υπαλλήλους, του Τμήματος Νοσηλευτικής, ΕΚΠΑ
Βιωματικό εργαστήριο και ομάδες στήριξης με θέμα «Βασικές Αρχές Επικοινωνίας στην Κλινική Πράξη», διάρκειας 4 μηνών, για το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό της Γ' Ογκολογικής Κλινικής του ΓΟΝΚ «Οι Άγιοι Ανάργυροι» (Οκτώβριος 019 – Ιανουάριος 2020).

Δραστηριότητες κατά την διάρκεια της Πανδημίας COVID 19

Δελτία Τύπου: Κατά την διάρκεια της πανδημίας του κορωνοιού το εργαστήριο εξέδωσε δυο Δελτία Τύπου που αφορούσαν την διαχείριση του στρες

Το πρώτο αφορούσε τους Νοσηλευτές 1^ης γραμμής και αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του Τμήματος Νοσηλευτικής καθώς και στην Ιστοσελίδα της ΕΝΕ και στο ημερήσιο τύπο.

Ανάρτηση στην Ιστοσελίδα της ΕΝΕ:http://enne.gr/17180

Αναφορές Τύπο (επιλεκτικά):https://virus.com.gr/praktika-vimata-gia-tin-psychologiki-thorakisi-nosileyton/

Το δεύτερο, υπό μορφή επιστολής, αφορούσε τους φοιτητές. Η επιστολή αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του Τμήματος. Έγινε διάχυση της επιστολής στον τύπο, καθώς και από το γραφείο τύπου του ΕΚΠΑ για την Eπικαιροποίηση των Δράσεων του ΕΚΠΑ στη μάχη κατά τον Κορωνοϊό.

Eπικαιροποίηση Δράσεων του ΕΚΠΑ:

https://www.uoa.gr/anakoinoseis_kai_ekdiloseis/proboli_anakoinosis/dimosieymata_apo_ekpa_poy_anaferontai_ston_covid_19_542020/

http://share.uoa.gr/protected/all-download/Press_Clips_NKUA/e-press_2020_04_04_DEP.pdf

Διαδικτυακή έρευνα: «Πανδημία SARS-CoV-2: Ψυχολογικές Αντιδράσεις και Επιπτώσεις 20 Μήνες Μετά την Έναρξη της Πανδημίας».

Το Εργαστήριο για την Ψυχική Υγεία Επαγγελματιών Υγείας σε συνεργασία με το Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Ψυχολογίας, Τμήμα Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης, διεξήγαγαν στο διάστημα Νοεμβρίου – Δεκεμβρίου 2021Η έρευνα αφορούσε κυρίως στις επιπτώσεις της πανδημίας στην ψυχολογική ευεξία και την ποιότητα ζωής του γενικού ενήλικου πληθυσμού, στην τήρηση των συμπεριφορών πρόληψης της μόλυνσης από τον SARS-CoV-2, καθώς και σε παράγοντες που σχετίζονται με τα παραπάνω. Η πρώτη αναφορά των κυρίως ευρημάτων έχουν δημοσιευτεί στο HUB-EKPA στον σύνδεσμο: https://hub.uoa.gr/psychological-reactions-and-consequences-20-months-after-the-onset-of-the-pandemic/

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

Ερευνητικά Προγράμματα (2020-2023)

Παπαδάτου Δ. (Επιστημονική Υπεύθυνη Έργου): «Ψυχοκοινωνική στήριξη ασυνόδευτων ανηλίκων που φιλοξενούνται σε δομές μακροχρόνιας διαβίωσης». U-ASCH-4PSYCH. Χρηματοδότηση: ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. (2019-2023).

Στα πλαίσια του Έργου: Διοργάνωση Ημερίδας: «Η ζωή στο Μεταίχμιο: Ψυχοκοινωνική Στήριξη και Ψυχική Υγεία Ασυνόδευτων Ανήλικων στην Ελλάδα». Τμήμα Νοσηλευτικής, Σχολή Επιστημών Υγείας, ΕΚΠΑ, Σάββατο 10 Νοεμβρίου 2022, Αμφιθέατρο Τμήματος Νοσηλευτικής.

Πασχάλη, Α. (Επιστημονική Υπεύθυνη Έργου): «Δυαδικές Αναπαραστάσεις και στρατηγικές διαχείρισης του στρες: προδρομική μελέτη της σχέσης τους με την ποιότητα ζωής γυναικών με νεοπλασία και των συντρόφων τους». Συγχρηματοδότηση Ίδρυμα Σ. Νιάρχος-Διεθνής Πρωτοβουλία για την Υγεία (2021-2023).

Πρόσφατα Ερευνητικά Προγράμματα (2025-2028)

Πασχάλη, Α. (Επιστημονική Υπεύθυνη Έργου): «Ψηφιακό πρόγραμμα «e-ΕΥ-Ευλικτώ» αυτο-διαχείρισης του στρες για Επαγγελματίες Υγείας 1^ης Γραμμής: Νοσηλευτές, Διασώστες, Ιατρούς». Συγχρηματοδότηση Ίδρυμα Σ. Νιάρχος- Διεθνής Πρωτοβουλία για την Υγεία (2025-2027) (Έγκριση ΕΗΔΕ.: 276/2025).

Promo video της Ψηφιακή Πλατφόρμας «e-ΕΥ-Ευλικτώ

Στα πλαίσια του Έργου: Παρουσίαση του Ψηφιακού προγράμματος «e-ΕΥ-Ευλικτώ στο 2^nd International Symposium: "Strengthening the Nursing Workforce:

Addressing Shortages, Burnout, and Patient Safety Through Better Work

Environments" σε συνεργασία με το Columbia University (Athens, 16/12/2025). 2nd Int. Symposium Presentation Paschali A

Δημοσίευση στο HUB-EKPA: https://hub.uoa.gr/to-tmima-nosileftikis-tou-ekpa-anoixe-ton-dimosio-dialogo-gia-to-paron-kai-to-mellon-tis-nosileftikis-sti-chora/

Παπαδάτου Δ. (Επιστημονική Υπεύθυνη Έργου στο ΕΚΠΑ - Συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας για εκπροσώπηση Ελλάδας). Holistic Oncological Palliative care 4 Europe’s Kids

(Hope4Kids) -Χρηματοδότηση: EU4Health (2025-2028)

https://www.nurs.uoa.gr/anakoinoseis_kai_ekdiloseis/proboli_anakoinosis/enischysi_tis_paidiatrikis_anakoyfistikis_frontidas_stin_eyropi

Παπαδάτου. Δ. (Σύμβουλος σε θέματα έρευνας). Red Noses – In laughter there is hope. Ερευνητικό Πρόγραμμα 2 μελετών που διερευνούν τις επιπτώσεις των κλόουν υγείας στην ψυχική υγείας εργαζομένων στο πεδίο και ασυνόδευτων ανήλικων προσφύγων στις δομές φιλοξενίας της Λέσβου. (2025-2027)

https://www.rednoses.org/what-we-do/research-evaluation/our-research-projects-and-publications/emergency-smile-research-project/

Συνεργασία: Jameel Arts & Health Lab, WHO Regional Office for Europe, και ΕΚΠΑ.

Διεθνής Αναγνώριση

«Herman Feifel Award” to Danai Papadatou, in recognition of outstanding achievement in thanatology, International Work Group on Death, Dying and Bereavement, Finstadjordet, Norway, 26 May 2022.
“Vittorio Ventafridda Award” to Danai Papadatou. Fondazione Maruzza - Children’s Palliative Care, Rome, Italy 2024
“2025 ELNEC Award of Excellence in Recognition of Outstanding Commitment to Promote Excellent Palliative Care” to the Greek Team, Andreas Mullalli, Elsa Patiraki, Danai Papadatou, Maria Parara, and Spyridoula Tsaroucha

Ενδεικτικές Πρόσφατες Δημοσιεύσεις

Petraki, V., Vlachioti, E., Diggelidis, N., Paschali, A., & Matziou, V. (2026). Greek Traditional Dance as a Culturally Integrated Intervention: Effects on the Psycho-Emotional Well-Being of Paediatric Nurses During the COVID-19 Pandemic. Cureus, 18(1), e102319. doi.org/10.7759/cureus.102319
Karademas, E., & Paschali, A. (2025). Unpacking COVID-19 Vaccine Hesitancy: A Network Analysis Perspective on Related Beliefs and Responses. International Journal of Behavioral Medicine, 10.1007/s12529-025-10378-7. Advance online publication. https://doi.org/10.1007/s12529-025-10378-7
Katsiroumpa, A., Moisoglou, I., Mitropoulos, A., Paschali, A., Konstantakopoulou, O., Katsiroumpa, Z., & Galanis, P. (2025). Association between social media addiction and mental health among Greek young adults. International Journal of Caring Sciences, 18(1), 459–466.
Efkarpidis, A., Koulierakis, G., Papastilianou, A., Paschali, A., & Merakou, K. (2025). Vaccination coverage against HPV in a national representative sample of schoolgirls aged 12-18 years in Greece and core knowledge factors in parents' decision to vaccinate their daughters. Journal of Public Health Research, 14(4), doi.org/10.1177/22799036251388594.
Gamvrouli, M., Karanikola, M., Triantafyllou, C., Paschali, A., & Giannakopoulou, M. (2025). Levels of Moral Distress, Secondary Traumatic Stress, General Health, and Empathy Among Nursing Staff in Eight Public Hospitals in Greece: A Cross-Sectional Study. Worldviews on Evidence-based Nursing, 22(6), e70093. doi.org/10.1111/wvn.70093
Antonia Paschali & Evangelos C. Karademas. (2024). Immunity, self-regulation, and COVID-related distress two years following the outburst of the pandemic. Special issue “Contemporary challenges in Clinical and Health Psychology”. Psychology, the Journal of the Hellenic Psychological Society.
Brannon, L., Updegraff J. A., Feist J. Ψυχολογία της Υγείας (2024). Επιστημονική Επιμέλεια: Αντωνία Πασχάλη, Γιώργος Κουλιεράκης, Μαρία Καρεκλά. 10^η Έκδοση. Εκδόσεις ΤΖΙΟΛΑ Α.Ε.ISBN: 9786182210833
Gamvrouli M, Karanikola MN, Paschali A, Giannakopoulou M. (2024). Reliability of Moral Distress Scale, Secondary Traumatic Stress Scale, and Jefferson Scale of Empathy Among Greek Nurses: A Pilot Study. Journal of Nursing Measures. doi: 10.1891/JNM-2022-0007. Epub ahead of print. PMID: 37348889.
Santini, A. Marinetto, A. Papadatou,D. & Benini^,F. (2026). Understanding maternal role in caring for children with severe cognitive impairment in paediatric palliative care: A qualitative pilot study. Children, 13(1): 119. doi: 10.3390/children13010119.
Corless, I. &Papadatou, D.(2025). Grief and Bereavement. In Oxford Textbook of Palliative Nursing , 6^th edition. NY: Oxford University Press.
Karagkounis, C., Connor, S., Papadatou, D. & Bellali, Th. (2025). Evaluating palliative care needs in patients with advanced non-malignant chronic conditions: An umbrella review of needs assessment tools. Health Care, 24, 14(1):46. doi: 10.3390/healthcare14010046
Giannopoulou, I., Papanastasatos, G., Vathakou, E., Bellali, Th., Tselepi, K., Papadopoulos, P., Kazakou, M., Papadatou, D. (2024). Mapping the unaccompanied refugee minors’ psychosocial difficulties, mental health problems, and MHPSS service delivery in Greece. Children 11(12): 1413. doi.org/10.3390/children11121413

Επιστροφή

ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ